أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
809
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
829 . قرع 1 - كدو اوريباسيوس « قولوقونطس » 2 [ مىنامد ] . اين به رومى قولوقونثا 3 ، به سريانى قرا 4 و به هندى قيرع 5 [ ؟ ] است . درازىاش يك ارش است . « دوبا » 6 كدوى خشكشده است ، مؤلّف المشاهير از آن نام برده است . پولس : جانشين تخم [ كدو ] كتيراست . ( 1 ) . نام عربى كدو ميوه درشت - Cucurbita maxima Duch . ( كدو حلوايى و ديگر گونههاى نزديك ) ؛ سراپيون ، 58 ؛ ابو منصور ، 439 ؛ ابن سينا ، 645 ؛ ميمون ، 332 ؛ عيسى ، 14 - 6213 . ( 2 ) . قولوقونطس - يونانى ؛ تئوفراست 581 . ( 3 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : قولوفونثا : بايد خواند قولوقونثا - يونانى ؛ Low , pf . ، 351 . ( 4 ) . قرا ، قس . I , Low ، 548 . ( 5 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : قيرع ، شايد تحريف « تمرى » هندى باشد ، Platts ، 337 . نسخهء فارسى : « به هندى ثمره گويند و بعضى ال گويند » . ( 6 ) . الدبّاء ، قس . Lane ، 850 . 830 . قرّة العين 1 اطيوس : [ اين ] « جعفرى آبى » است . جالينوس : آن خوشمزه و خوشبو است . تفسير حنين بر حاشيه [ كتاب جالينوس ] : اين « جرجير الماء » 2 است . ديسقوريدس 3 : اين گياهى است كه در آب [ مىرويد ] ، خوشبوست ، برگهايش شبيه جعفرى است . رويش مايع چسبناكى وجود دارد كه به دست مىچسبد . رازى : حنين توضيح مىدهد كه اين جرجيرى است كه در آبهاى راكد مىرويد . نزد الدمشقى ديدم كه اين « جعفرى آبى » است . ابو معاذ نيز از آن نام مىبرد . ( 1 ) . به عربى به معناى « خنكى چشمان » است ، - Sium latifolium L . ، ابن سينا ، 644 ؛ ميمون ، 340 ؛ عيسى ، 17011 . ( 2 ) . جرجير الماء ، قس . عيسى ، 17011 . ( 3 ) . ديوسكوريد ، II ، 127 .